Joost van Santen -Kunst in Ziekenhuis Oost-Limburg (Genk)
In iedere ziekenkamer een uniek kunstwerk

overzicht gevels interieur
Joost van Santen
project plein garage

Zie ook de website van joostvansanten

Beeldend kunstenaar werkt met licht in architectuur en in beelden.

Vaak gebruikt hij dag- en zonlicht. Door veranderingen met de tijd van de dag, met de weersgesteldheid en met de seizoenen wordt het beeld dynamisch. De kunst van Joost van Santen is altijd meer dan een statisch beeld. Een waarnemer ziet het kunstwerk op één moment. Om het project te begrijpen moet hij weten dat hij maar één stadium ziet.

Als voorbeeld het station van Amersfoort met een ellips van gekleurd glas op het zuid-raam van de hal. De zon de projecteert deze ellips in de hal. In de loop van de dag verplaatst het gekleurde licht zich door de hal. Met het korten van de dagen, als de zon lager staat, dringt deze projectie van gekleurd licht steeds dieper het station binnen. Een bezoeker ziet, als de zon niet schijnt, alleen de ellips van gekleurd glas. Dat ziet er mooi uit, maar toch hij mist de essentie van het kunstwerk.

Een ander voorbeeld is het Ravensbrück-monument op het Museumplein in Amsterdam. De ‘Vrouwen van Ravensbrück’ wilden een monument, een plek om te herdenken. Ze plaatsten een oproep in het blad 'BK-Informatie, Vakblad voor beeldend kunstenaars.' In een interview met Margreet den Buurman in november 2018 voor het tijdschrift Bühne vertelt Joost van Santen "Op het ogenblik dat ik die oproep las zag ik in een ingeving licht dat langzaam opgloeit, tot een maximum komt en daarna uitdooft. Als het licht helemaal uit is gaat het over in een geluidscyclus. Het geluid begint zacht, zwelt aan en sterft langzaam weg. Dan gaat het weer over in licht. De cyclus begint opnieuw. De vorm van het monument is voortgekomen uit deze cyclus van licht en geluid.

Voor mij is deze licht- en geluidcyclus de inhoud van dat monument. Mensen zien dat niet automatisch en vinden dat soms ook niet belangrijk. Ik was aanwezig bij een herdenking waarbij het monument was uitgeschakeld. Niemand die het opmerkte. Maar voor mij was de essentie van het monument op dat moment weg. Aanwezigen hadden genoeg aan de vorm, ze merkten niet eens dat licht en geluid niet werkten.”

De kern van zijn werk wordt ook wel als volgt geformuleerd: ‘experiencing light as part of the universe.’ Dat is heel breed. Wat zegt hij over dit ervaren van licht? Joost van Santen: “Dat overkomt me. Ik kan dat alleen maar voor mijzelf grijpbaar maken. Voorbeeld: als ik hierboven op het dakterras ben, is het uitzicht over de bergen en de zee prachtig. Wat ik onderga zijn razendsnelle veranderingen van het beeld. Wolken vormen zich binnen enkele ogenblikken uit het niets, worden uit elkaar gescheurd door de wind en lossen op. Soms bedekken ze de zon, waardoor de intensiteit van het licht verandert en de schaduwen in de bergen verdwijnen. Het ene moment zijn wolken boven de bergen zwart en het volgende moment zijn ze wit. Ik onderga die snelle veranderingen als afspiegelingen van kosmische processen. Ik ben mij ervan bewust dat niet alle mensen hetzelfde beleven. Anderen zien misschien gewoon een prachtig landschap. Zien het meer statisch.”

Op een vraag: zijn er beelden die je hebt gemaakt waarvan je zegt: alles is gelukt zoals ik het voor ogen had…? Joost van Santen “de droom die ik heb bij het ontstaan, wordt altijd afgebroken in de realiteit. En vaak wordt een gedeelte van een project niet gezien. Daardoor blijft er een heleboel, van wat ik zelf in het kunstwerk zie, verborgen. Want je moet het weten. Als je bijvoorbeeld naar Stonehenge gaat, dan wéét je dat het meer is dan een hoop stenen in een cirkel. Dat geldt ook voor mijn werk. Je moet weten dat het verandert met de tijd van de dag en met de seizoenen. Anders zie je alleen een statisch beeld en mis je de innerlijke betekenis. Als er een officiële kunststroming 'dynamische kunst' zou bestaan dan zou men automatisch op zoek gaan naar de meerdere betekenissen in mijn werk."

Meer over Joost van Santen zie www.joostvansanten.nl